صنعتی
نوشته شده در تاریخ ۱۴۰۱/۸/۱۵
زمانی که صحبت درباره عایق کاری می شود دو دسته امکانات نظیر مواد نسوز و عایق نسوز در ذهنمان نقش می بندد. مواد نسوز مانند آجر نسوز در مقابل دمای 1200 درجه سانتی گراد نیز از خود مقاومت نشان می دهند. عایق های حرارتی مانند پشم سنگ و پشم شیشه و... مقاومتشان حدود 800 درجه سانتی گراد است. درباره آجر نسوز و انواع مواد نسوز باید بگوییم که کاملا بستگی به سایز و نوع آن دارد. ما در این مقاله قصد داریم درباره تفاوت های این دو نوع متریال بحث کنیم و هر آنچه لازم است را درباره آن دو بدانیم.
عایق نسوز موادی از جنس غیر فلزی مانند سرامیک است که می تواند خواص فیزیکی و شیمیایی خود را تا دمای 800 درجه سانتی گراد حفظ کند. ترکیبات شیمیایی که جهت تولید عایق های حرارتی به کار گرفته می شوند عبارتند از:
• آلومینیوم
• سیلسیوم
• زیرکونیوم
• کروم و...
زمانی که این مواد با اکسیژن ترکیب می شوند، اکسیدهایی بسیار مقاوم و ایده آل به وجود می آید.
• عایق های نسوز نسبت به جنس و مقاومتی که ارائه می دهند، قیمت های متفاوتی نیز دارند. عایق سرامیکی، عایق پشم سنگ، عایق پشم شیشه و کاغذ نسوز سرامیکی و... از جمله عایق های نسوز هستند.
• عایق سرامیکی به دلیل میزان شکل پذیری فوق العاده اش در انواع صنایع کاربرد دارد. جهت درزگیری انواع داکت ها و لوله صنعتی از این نوع عایق کمک می گیرند.
• عایق پشم سنگ نوع دیگری از عایق های نسوز به شمار می رود که در صنایع پالایشگاهی، صنایع غذایی و تاسیسات و... بسیار کاربرد دارد. گاهی اوقات دیده شده که در منافذ این نوع عایق حشرات موذی و انواع قارچ ها تکثیر می شوند و این موضوع سبب ناراحتی کاربران شده است؛ اما اگر بخواهیم از مزیت فوق العاده این محصول بگوییم لازم است به قابلیت بازیافتی بودن آن اشاره کنیم.
• با عایق فایبرگلاس یا پشم شیشه هم که تقریباً همه ما آشنایی داریم. این نوع عایق یکی از برترین ها در صنعت عایق کاری به شمار می رود. پشم شیشه جهت ساخت سیلوهای سیمان و نگهداری انواع مواد بسیار کاربرد دارد.
• کاغذ نسوز سرامیکی از قطری به اندازه 1 الی 5 میلی متر برخوردار است. با این وجود می تواند دمای 1260 الی 1430 درجه سانتی گراد را تحمل کند. عایق کاغذ سرامیکی در برابر فشار، پارگی، حرارت و انواع صداها کاملا مقاوم است.
مواد معدنی غیر فلزی که در مقابل حرارت بدون تغییر فیزیکی و شیمیایی باقی می مانند به مواد نسوز شهرت یافته اند. در این بین ممکن است برایتان سوال پیش آید که دیرگداز چیست؟ جهت پاسخ دهی به این سؤال باید بگوییم که دیرگداز نیز همان مواد نسوز می باشد که طبق تعاریف بین المللی افراد آن را به این نام نیز می شناسند.
مواد اولیه ای که در ساختار مواد نسوز به کار میروند سبب هدایت کردن آن ها به یکی از دسته های دیرگداز می شوند. به عنوان مثال می توان مواد اولیه در مواد نسوز را به چهار دسته اساسی که شامل مواد اسیدی، مواد قلیایی، مواد عایق و مواد ویژه می شوند، تقسیم بندی کرد.
همان طوری که تا این بخش از مقاله متوجه شدید برای هر محصول، بازهٔ دمای کار تعریف میشود؛ نقطهذوب و رفتار در دماهای بالا بسته به ترکیب متفاوت است. پایه اصلی مواد نسوز از SiO2Al2O3 و , Mgo, cao, Cr2o3 می باشد. به هنگام بالا رفتن حرارت، از بین رفتن مشخصات فنی مواد نسوز بسیار دشوار می شود و همین موضوع یکی از مزیت های آن به شمار می رود.
مواد نسوز از تنوع زیادی برخوردار است و آجر نسوز یکی از انواع آن است. مواد نسوز در حالت معمولی به خاک نسوز، آجر نسوز و نسوزهای منیزیت و... تقسیم بندی می شوند. درباره آجرهای نسوز باید بگوییم که در سایزها و اشکال گوناگون ساخته می شوند که با توجه به مشخصه های آنان کاربردهایشان نیز متفاوت از دیگری می باشد. مواد اصلی آجرهای نسوز که حدود 93 درصد آن را فراگرفته از SiO2 تشکیل شده است. بیشترین کاربرد آجرهای نسوز در صنعت شیشه سازی و صنعت فولاد دیده می شود. در این مقاله سعی شد تمام موارد مربوط به مواد نسوز و عایق نسوز را برایتان بیان کنیم. هر یک از موارد مذکور با توجه به متریال و ابعاد خود از کاربردهای متعددی برخوردار هستند. اگر شما نیز در زمینه تولید و خرید عایق ها و مواد نسوز تجربه ای خاص دارید آن را با ما به اشتراک بگذارید.
جمعبندی:
عایقِ نسوز برای کاهش تلفات حرارتی، پایین نگهداشتن دمای پوسته و افزایش عمر آستر داغ بهکار میرود و معمولاً بار سازهای تحمل نمیکند. انتخاب صحیح متریال (الیاف/برد سرامیکی، آجر سبک، کستبل عایق، کلسیم سیلیکات، میکروپور…) باید بر پایهٔ دمای سرویس، شوک حرارتی، محیط شیمیایی و روش نصب انجام شود. چینش لایهها (آستر داغ متراکم + عایق پشتی + درزهای انبساط) و پیشگرمایش/سردکردنِ کنترلشده، کلید کارایی و دوام هستند.
نکات ایمنی و اجرایی (خلاصه):
چکلیست سریع: دمای سرویس، نوع محیط (اسیدی/بازی/اکسیدکننده)، شوک حرارتی، روش نصب، سازگاری ملات/آنکر، برنامهٔ پیشگرمایش، و بازرسیهای دورهای را قبل از انتخاب و اجرا قطعی کنید.